ابراز نگرانی مجموعه فعالان حقوق بشر در خصوص سفر تایید شده کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد به ایران

در حالی که ما اهمیت تعامل با کشورها و مسئولان رسمی برای رسیدگی به مسائل حقوق بشر را به رسمیت می‌شناسیم و چنین تعاملی را وقتی که به طور مداوم و با نیت سازنده صورت می‌گیرد، تشویق می‌کنیم، اما اشاره می کنیم که سابقه حکومت ها باید در نظر گرفته شود، تاکنون حکومت ایران تنها با مکانیزم‌های سازمان ملل در زمانی که چنین تعاملی با نیازهایش تطبیق داشته است – به ویژه برای تاثیرگذاری بر افکار عمومی داخلی و خارجی – همکاری کرده است. ما باور داریم به دلیل سابقه چنین استفاده ابزاری در گذشته، باید چندین عامل حیاتی قبل از بازدید توسط آن نهاد محترم مد نظر گرفته شوند تا از بروز پیامدهای غیرسازنده جلوگیری شود. در وهله نخست باید اشاره کنیم، زمان‌بندی تعیین شده بازدید، به باور ما بسیار مشکل‌ساز است، با توجه به نزدیکی این زمان به نشست آتی شورای حقوق بشر. نگرانی قابل توجهی وجود دارد که مقامات ایرانی از بازدید این هیئت برای تضعیف حمایت از تمدید سازوکارهای پاسخگویی حیاتی موجود استفاده کنند، به عبارت دیگر، از مثال سفر شما، بعنوان نمونه مشارکت خود با مکانیزم های سازمان ملل، برای رد گزارش‌های مبتنی بر واقعیت و شواهد که قرار است در ماه‌های آینده در جلسات سازمان ملل ارائه شود استفاده کنند. وجود نمونه هایی در گذشته از چنین سواستفاده هایی توسط حکومت ایران نیاز به احتیاط آن کمیساریا را دوچندان می‌کند. با توجه به اینکه سفر آن مقام کمیساریا قبل از هرگونه مشورت با جامعه مدنی ایران برنامه ریزی شده است، با تاکید بر نگرانی های فوق، مجموعه فعالان حقوق بشر مسائل حیاتی و پیش‌شرط‌هایی را که باید مورد توجه قرار دهد، به شکل زیر توصیه می کند: ۱- مجموعه فعالان حقوق بشر از کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد می‌خواهد تا فقدان همکاری کامل ایران با کمیته حقیقت یاب سازمان ملل در مورد اعتراضات ایران را که تا به امروز ادامه دارند برجسته کند. ۲- مجموعه فعالان حقوق بشر از کمیساریای عالی حقوق بشر می‌خواهد که بازدید از مراکز بازداشت را به عنوان پیش‌شرطی برای سفر خود قرار دهد. معاون کمیسر نمی‌تواند بدون بازدید دقیق از مراکز بازداشت در ایران که در آن‌ها اعدام‌ها اجرا می‌شوند، بررسی کافی از وضعیت اعدام‌ها انجام دهد. ارقام هشداردهنده: ۷۹۸ اعدام در سال ۲۰۲۴، و بیش از ۵۵ اعدام تنها از ابتدای سال میلادی تاکنون، داشتن دستورالعمل واضح و دقیقی در این زمینه را ضروری می‌سازد. ۳. مجموعه فعالان حقوق بشر از کمیساریای عالی حقوق بشر می‌خواهد که اصرار به دیدار با گروه‌های زیر به عنوان شرط پیش‌نیاز برای سفر خود داشته باشد: زندانیان دوتابعیتی، از جمله کسانی که در ردیف محکومین به اعدام هستند مانند جمشید شارمهد و احمدرضا جلالی، زندانیان سیاسی از پرونده‌های برجسته اعتراضات “زن، زندگی، آزادی”، زندانیان سیاسی و مدنی زندانی با سابقه و مهمتر از همه، وکلایی که با وجود محدودیت‌های قانونی که با استانداردهای بین‌المللی استقلال و آزادی حرفه وکالت و حق دادرسی عادلانه در تضاد است، همچنان دفاع از زندانیان سیاسی و مدنی را بر عهده دارند، وضعیت دشواری که اخیرا توسط خانم مارگارت ساترتوایت و دکتر جاوید رهران، دارندگان ماموریت‌های ویژه سازمان ملل مورد تاکید قرار گرفته است. ۴- مجموعه فعالان حقوق بشر از کمیساریای عالی حقوق بشر می‌خواهد گام‌هایی را برای تضمین امنیت و ایمنی همه شرکت‌کنندگان در جلسات و خانواده‌هایشان در سراسر کشور بردارد تا از عدم انتقامجویی حکومت ایران از آنها پس از جلسات با اعضای آن نهاد محترم اطمینان حاصل کند. ما از توجه شما به این نگرانی ها قدردانی می کنیم و اعتماد داریم که کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد با بالاترین سطح دقت و تعهد به اصول حقوق بشر به این موضوع رسیدگی خواهد کرد